Điều này dẫn đến tình trạng cạnh tranh gay gắt về giá ngay tại “sân nhà” do dư thừa nguồn cung, cùng áp lực bảo hộ phòng tránh gian lận xuất xứ đang ngày càng gia tăng trên thế giới.
Sức ép bảo hộ
Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan (Bộ Tài chính), trong 10 tháng năm nay, lượng sắt thép của Việt Nam xuất khẩu ra thị trường nước ngoài tăng 2,9% về lượng nhưng giảm 8,9% về kim ngạch và giảm 11,4% về giá so cùng kỳ năm 2018; đạt 5,39 triệu tấn, tương đương 3,49 tỷ USD, với mức giá trung bình đạt 648,2 USD/tấn. Riêng trong tháng 10, xuất khẩu tăng 8,7% về lượng, tăng 6,9% về kim ngạch so tháng 9, nhưng lại giảm 1,7% về giá; so với tháng 10-2018, giảm 18% về lượng, giảm 25,4% về kim ngạch và giảm 9% về giá.
Giá sắt thép xuất khẩu của Việt Nam hiện chỉ đạt trung bình dưới 650 USD/tấn, giảm mạnh hơn 12% so cùng kỳ năm 2018. Dấu hiệu này cho thấy, sức ép cạnh tranh về giá trên thị trường quốc tế do áp lực của các hiệp định bảo hộ thương mại đang khiến ngành sắt thép giảm mạnh về kim ngạch xuất khẩu. Theo Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), hầu hết những bạn hàng quen thuộc của ngành sắt thép như Cam-pu-chia, In-đô-nê-xi-a hay Ma-lai-xi-a… vẫn bảo đảm sản lượng, nhưng không có đột phá tăng trưởng. Số liệu thống kê của VSA cũng cho thấy, xuất khẩu thép ra thị trường nước ngoài của ngành thép trong 10 tháng năm nay đang gặp khó khăn bởi các hàng rào phòng vệ thương mại. Cụ thể, Việt Nam xuất khẩu hơn 5,95 triệu tấn thép thành phẩm và bán thành phẩm, tăng 3,9% về lượng so cùng kỳ năm 2018, nhưng tổng kim ngạch xuất khẩu chỉ đạt hơn 3,9 tỷ USD, giảm 8% về trị giá xuất khẩu.
Xuất khẩu sắt thép sang một số thị trường lớn như Mỹ cũng sụt giảm hơn 42% về lượng và hơn 46% về kim ngạch. Hiện, sản lượng thép của Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ chỉ chiếm chưa tới 9% tổng sản lượng thép xuất khẩu, trong khi năm 2018, tỷ trọng xuất khẩu sang thị trường này đạt khoảng 15%. Nguyên nhân khiến việc xuất khẩu sụt giảm mạnh so cùng kỳ do ảnh hưởng, tác động của căng thẳng thương mại, mà sản phẩm chính xuất khẩu sang Mỹ là thép cán nguội, tôn mạ kim loại và sơn phủ màu (một mặt hàng dễ bị nghi ngờ xuất xứ), chiếm khoảng 80% đến 85%. Nếu Việt Nam không có biện pháp quyết liệt chặn thép của nước ngoài “mượn xuất xứ” để xuất khẩu sang Mỹ, thì tất cả các sản phẩm thép có nguy cơ bị áp thuế rất cao.
Áp lực cạnh tranh
Theo tính toán sơ bộ, tổng năng lực sản xuất ngành thép nước ta đạt khoảng 30 triệu tấn/năm, đứng đầu các nước Đông - Nam Á, tuy nhiên công suất hoạt động chỉ đạt khoảng 60 đến 65% công suất thiết kế. Đối với thép xây dựng, tổng công suất các nhà máy đạt khoảng 12 triệu tấn/năm, nhưng sản lượng tiêu thụ vài năm gần đây chỉ dao động quanh mức từ 7 đến 9 triệu tấn. Nhiều chủng loại thép năng lực sản xuất vượt gấp hơn hai lần mức tiêu thụ, khiến các nhà máy chỉ hoạt động cầm chừng, đạt khoảng một nửa công suất thiết kế. Theo số liệu của VSA, trong 10 tháng qua, sản xuất thép của các doanh nghiệp (DN) hội viên đạt gần 21 triệu tấn (tăng 4,6% so cùng kỳ năm 2018), tiêu thụ thép đạt hơn 19 triệu tấn (tăng 6% so cùng kỳ), xuất khẩu gần bốn triệu tấn (giảm 0,6% so cùng kỳ).
Tuy sản xuất trong nước tăng mạnh, nhưng cả nước vẫn nhập khẩu 12 triệu tấn thép, giá trị kim ngạch hơn 8,2 tỷ USD; trong đó, nhập từ Trung Quốc chiếm gần 50% (trị giá hơn 4 tỷ USD). Đáng nói, trong số đó có những loại sản phẩm DN nội đã sản xuất được, thậm chí dư thừa, tồn kho lớn như thép xây dựng, tôn mạ màu, thép cuộn cán nguội,... Trong khi đó, giá nguyên liệu đầu vào tăng cao, đặc biệt là giá quặng - nguyên liệu chính chiếm một phần ba chi phí sản xuất, tăng từ 70 USD/tấn (tháng 1-2019), lên 95 USD/tấn (tháng 10-2019) dẫn đến giá bán bị cạnh tranh khốc liệt, làm lợi nhuận của nhiều DN thép sụt giảm mạnh. Điều này cho thấy, thị trường thép trong nước đang phải đối mặt với áp lực cạnh tranh mạnh mẽ, thậm chí có nguy cơ xảy ra tranh giành thị phần gay gắt ngay trên sân nhà do vừa dư thừa nguồn cung trong nước lẫn áp lực ở thị trường xuất khẩu. Chính vì vậy, mặc dù tiêu thụ có tăng trưởng nhưng lợi nhuận của nhiều DN sản xuất bị sụt giảm đáng kể do tình trạng cung vượt cầu và sự biến động tăng giá của nguyên, nhiên vật liệu đầu vào và giá điện tăng trong thời gian qua. Bên cạnh đó, với lượng thép tồn dư lớn của Trung Quốc bị mắc kẹt quay đầu xuất khẩu sang Việt Nam, sẽ làm cho “miếng bánh” thị phần của các DN ngày càng thu hẹp, gây ra khó khăn với ngành thép trong nước.
Theo nguyên Phó Chủ tịch VSA Nguyễn Văn Sưa, trước mắt các DN không nên tiếp tục đầu tư các dự án thép không gỉ cán nguội, vì sẽ tạo ra sự cạnh tranh khốc liệt giữa các nhà sản xuất và làm giảm hiệu quả. Đồng thời, kiến nghị cơ quan chức năng không cấp phép các dự án thép không gỉ mới vào Việt Nam nhằm tránh mất cân đối cung cầu, cũng như tranh chấp thương mại giữa các quốc gia, chỉ nên khuyến khích cấp phép cho các nhà đầu tư nước ngoài tham gia vào các dự án sản xuất hợp kim và thép chất lượng cao phục vụ chế tạo, công nghiệp đóng tàu, ô-tô,... trong nước đang thiếu hụt. Bên cạnh đó, cần sớm ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn, xây dựng “hàng rào kỹ thuật” đối với sản phẩm thép nhập khẩu, có biện pháp ngăn chặn việc chuyển dịch đầu tư nước ngoài vào Việt Nam ở những công nghệ không thích hợp, quy mô nhỏ, tiêu hao nhiều năng lượng, gây ô nhiễm môi trường,...
Về phần DN, cần chủ động tiếp cận công nghệ mới, tăng năng lực cạnh tranh cho sản phẩm của mình thông qua việc tiết kiệm chi phí sản xuất, cải tiến năng lực quản trị DN để hạ giá thành, nâng cao chất lượng sản phẩm, tìm cách đa dạng thị trường xuất khẩu để tránh “bỏ trứng vào một giỏ”, hạn chế thiệt hại.
Nguồn tin: Nhandan
Bài viết khác
Thị trường thép Thổ Nhĩ Kỳ hạ nhiệt trước cuộc bầu cử
Giá thép ngày 12/5/2023: Thị trường trong nước tiếp tục giảm giá
Giá thép ngày 11/5: Thép kỳ hạn tiếp phiên giảm sâu
Giá thép giảm lần thứ 5 liên tiếp, rẻ hơn 460.000 đồng mỗi tấn
Giá thép ngày 10/5: Thép kỳ hạn quay đầu giảm nhẹ
Giá thép ngày 8/5: Thép kỳ hạn tiếp đà tăng
Giá thép hôm nay 5/5: Giá thép giảm, ngành xây dựng sẽ bớt áp lực đầu vào
Nhà máy thép Trung Quốc đua nhau bảo dưỡng để chống chọi với nguồn cung dư thừa
Hoa Kỳ gia hạn ban hành kết luận điều tra chống lẩn tránh thuế PVTM thép dây không gỉ
Giá thép hôm nay 4/5: Thép trong nước bình ổn 7 ngày liên tiếp
Giá thép không gỉ giao ngay và giá tương lai của Trung Quốc đều cao hơn kể từ tháng 9/2022
Giá thép thanh vằn tại Trung Quốc giảm nhẹ, nickel cao nhất một tuần
Người mua Việt Nam đặt hàng thép từ các nước Châu Á ngoài Trung Quốc
Sản lượng tiêu thụ thép xây dựng Hòa Phát ở phía Nam tăng 41% trong tháng 1
Tiêu thụ thép xây dựng Hòa Phát giảm gần 30% trong tháng 1
Bộ Công Thương sẽ rà soát việc áp dụng biện pháp CBPG với thép hình chữ H của Trung Quốc
Việt Nam xem xét áp thuế nhập khẩu để bảo vệ các nhà sản xuất HRC trong nước
Cạnh tranh ngành thép: Áp lực sẽ tiếp tục gia tăng
Tập đoàn Hòa Phát Việt Nam tăng sản xuất thép dài
Giá thép phục hồi, doanh nghiệp kỳ vọng cải thiện lợi nhuận
Phôi thép, thép dài Malaysia và Kazakhstan không còn được miễn trừ áp dụng biện pháp tự vệ
Nhà máy Nghi Sơn nhắm mục tiêu sản xuất hết công suất các lò cảm ứng mới vào cuối tháng 12
Sắt thép các loại xuất khẩu sang thị trường Brazil tăng mạnh cả về lượng và trị giá
Thép Việt Nam vẫn gặp khó tại một số thị trường
Muốn tránh phòng vệ thương mại, thép Việt phải tự chủ nguyên liệu
Ngành thép lao đao trước làn sóng thép ngoại nhập giá rẻ tràn vào
Nhập khẩu phế liệu sắt thép tiếp tục tăng trưởng cả về lượng và trị giá
Thép không gỉ cán nguội của Việt Nam thoát bị áp thuế tại Brazil
Giá thép ghi nhận tuần tăng giá nhờ kỳ vọng tích cực về nhu cầu sử dụng
Nhôm, thép hình Việt thoát thuế chống bán phá giá tại Australia
Thị trường ống thép Việt Nam khởi sắc trong 8 tháng đầu năm
Ồ ạt nhập khẩu đẩy nhập siêu thép hình vượt 4 tỉ USD
Sau giá cát, giá thép xây dựng lại "nhảy múa"
Giá thép hình có xu hướng tăng do giá nguyên liệu tăng mạnh
Chấm dứt điều tra, không áp thuế chống trợ cấp với nhôm ép và thép mạ kẽm
Áp thuế chống bán phá giá thép hình từ Trung Quốc: Doanh nghiệp Việt vẫn thiệt?
Chống bán phá giá thép hình Trung Quốc: Thép nội vẫn kêu...
Ngành thép hình hái quả ngọt trái mùa
Thị trường thép hình cuối năm tiếp tục gặp khó khăn
Nhà máy E-Sheng Đài Loan tăng giá thép hình trong tuần này
Ngành thép hình Việt Nam: Nghịch lý tăng trưởng mạnh nhưng vẫn phải nhập khẩu
Bãi bỏ QĐ áp dụng cấp Giấy phép NK tự động một số sản phẩm thép hình
Thép dây, thép hình Châu Á vẫn tăng dù sức mua chậm
Bãi bỏ Thông tư 12/2015/TT-BCT về giấy phép nhập khẩu tự động một số sản phẩm thép hình
Áp thuế chống bán phá giá 5 năm với thép hình nhập từ Trung Quốc
Từ 1-9, bãi bỏ quy định cấp phép nhập khẩu tự động một số sản phẩm thép hình
Bộ Công Thương áp thuế chống bán phá giá 5 năm với thép hình Trung Quốc
Bỏ cấp phép tự động với một số sản phẩm thép hình
Sản lượng thép hình thế giới tháng 7/2017 tăng 6,3% so với cùng kỳ năm ngoái
Thép hình, thép xây dựng đang bị "thổi giá"
Đính chính nội dung về chống bán phá giá chính thức với mặt hàng thép hình chữ H
Giá thép hình và quặng sắt gần chạm ngưỡng cao nhất 9 tuần
Thép hình trong xây dựng tiêu thụ mạnh
Ống thép Hòa Phát có thể sẽ vượt kế hoạch năm 2017 khoảng 15-20%
Thép hình, thép mạ kẽm Việt Nam bị áp thuế từ 8,4% đến 14,2%
Giá thép hình trong xây dựng đang trong xu hướng tăng mạnh
Gian lận thương mại gia tăng, thép hình nội càng thêm chật vật
Thông tin thị trường thép hình Hàn Quốc tuần tới ngày 10/7/2017
Thông tin thị trường thép hình Đài Loan tuần tới ngày 10/7/2017
Thông tin thị trường thép Nhật Bản tuần tới ngày 10/7/2017
Thép hình, thép cuộn không gỉ châu Á tăng do giá nickel cao hơn
Đặc điểm cũng như cấu tạo và thành phần của thép hộp
Biên bản tham vấn công khai vụ điều tra thép hình H xuất xừ từ Trung Quốc
Cuộc chơi khốc liệt của các doanh nghiệp ngành thép hình
Thép hình không gỉ đang gian lận trong nhập khẩu vào Việt Nam
Mời họp phân biệt thép hình chữ H, thép hình chữ I trong vụ điều tra CBPG thép chữ H nhập từ TQ
Nguy cơ tạo sức ép cạnh tranh nếu để Trung Quốc đầu tư sản xuất thép, thép hình
Có nên khuyến khích doanh nghiệp FDI ồ ạt đầu tư vào ngành thép hình?
Nguy cơ tạo sức ép cạnh tranh nếu để Trung Quốc đầu tư sản xuất thép hình
Các nhà máy Thổ Nhĩ Kỳ lo lắng việc giảm thuế cho thép hình nhập khẩu sẽ dẫn tới vấn đề chất lượng
Bảo hộ thương mại - Vấn đề đau đầu của ngành thép hình toàn cầu
Thép Hình Việt nâng sở hữu POM lên 63%
Lần thứ hai Việt Nam “tự vệ” với thép không gỉ cán nguội nhập khẩu
Hãy để thép hình Việt tự "bơi"
Thị trường trầm lắng, giá thép hình tiếp tục xu hướng giảm
Thép hình Việt Đức: Khẳng định thương hiệu đẳng cấp châu Âu trên các công trình
Nhiều doanh nghiệp thép hình lãi đột biến trong quý 1
Sản phẩm thép hình của 8 nền kinh tế sắp bị áp thuế chống bán phá giá tại Mỹ
Mỹ hủy bỏ điều tra rà soát thuế chống bán phá giá mắc áo thép hình nhập khẩu từ Việt Nam
Thép hình Việt trước áp lực cạnh tranh
Thận trọng đón vốn đầu tư nước ngoài vào ngành thép hình
Ứng dụng một số loại thép hình thông dụng
Thông tin thị trường thép hình Hàn Quốc tuần tới ngày 24/4/2017
Năm 2017, ngành thép hình dự kiến tăng trưởng hơn 10%
Truyền thông Trung Quốc cảnh báo Mỹ vụ điều tra thép hình giá rẻ
Mỹ khó có thể ghìm cương Trung Quốc trong xuất khẩu thép hình
Thông tin thị trường thép hình Trung Quốc tuần tới ngày 24/4/2017
Thông tin thị trường thép hình Nhật Bản tuần tới ngày 24/4/2017
Ống thép Việt Đức doanh thu quý I tăng 20%, lãi giảm mạnh 43%
Nổ lò nấu thép, thép hình, 4 công nhân bị bỏng nặng
So sánh về kết cấu thép hình H và thép hình I
Các loại thép hình phổ biến hiện nay
Thép hình và những ứng dụng của thép hình trong đời sống
ưu điểm của thép hình H trong xây dựng
Tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho doanh nghiệp ngành thép hình
Giá quặng sắt, thép hình Trung Quốc giảm ngày thứ 3 liên tiếp
Thép Hình Việt chật vật cạnh tranh
Thép Nga "thay" thép Trung Quốc xuất khẩu vào thị trường Việt Nam?
Giá thép hình có xu hướng giảm nhẹ
Ngành thép hình trước sức ép phòng vệ thương mại
Bức tranh ngành thép hình giảm bớt "màu hồng"
Lượng thép hình Trung Quốc nhật khẩu vào Việt Nam tăng trong quý I
Tại sao bỏ qua than, thép hình, chỉ chọn xăng dầu để tăng kịch khung thuế môi trường?
Tiêu thụ thép hình quý I tăng trưởng nhưng chưa đạt kỳ vọng
Khó ngăn chiêu lách thuế nhập khẩu thép hình
Nhiều mối lo cho ngành thép hình Việt
Chi gần 600 tỷ đồng/ngày nhập khẩu sắt thép
DN ở châu Âu cung cấp thiết bị cho thép hình Hòa Phát
Thị trường thép hình đối mặt với nguy cơ giá than đá tăng sau bão Debbie
Một vài điểm so sánh thép hình H và I
SỰ KHÁC BIỆT GIỮA THÉP HÌNH CHỮ H VÀ CHỮ I
Nga sẽ là thị trường nhập khẩu chiến lược của ngành thép hình Việt
Giá sắt thép hình nhập khẩu đang tăng rất mạnh
Thép hình xuất khẩu tăng 36%, nhập khẩu tăng 18,4% trong năm 2016
Bị kiện nhiều, triển vọng xuất khẩu thép hình vẫn khả quan
Doanh nghiệp thép hình có khả năng cạnh tranh yếu sẽ bị loại khỏi cuộc chơi
Chống bán phá giá tạm thời thép hình chữ H nhập khẩu từ Trung Quốc
Sản xuất thép hình cuộn dự kiến đạt 4,5 triệu tấn mỗi năm
Thuế chống bán phá giá tạm thời với thép hình chữ H cao nhất là 36,33%
Doanh nghiệp thép thận trọng đặt kế hoạch 2017 sau một năm quá viên mãn
Áp thuế chống bán phá giá với thép hình nhập khẩu từ Trung Quốc
Việt Nam áp dụng biện pháp chống bán phá giá tạm thời đối với thép hình chữ H nhập khẩu
Giá thép tăng mạnh so với đầu năm
Giá thép hình Việt Nam không đổi
TKV xin lùi dự án thép 2 triệu tấn/năm
So sánh ống thép mạ kẽm nhúng nóng và điện phân
Phân biệt giữa mạ kẽm nhúng nóng và mạ kẽm điện phân
Quảng Nam quyết dời nhà máy thép lên núi
Năng lực cạnh tranh: Vấn đề sống còn của ngành thép
Giải oan cho thép Việt
Doanh nghiệp lo thép Nga tràn vào Việt Nam
Giá thép sẽ tăng thời gian tới
Bất chấp mùa mưa, tiêu thụ thép xây dựng tháng 7 tăng 34% cùng kỳ
Giá quặng sắt tăng nhờ thép Trung Quốc
Thép Việt giành lại thị trường
Ngành thép vẫn sáng, nhưng lợi nhuận sẽ kém hơn
Ngành thép có nhiều tín hiệu khởi sắc
Thép Việt Nam kiện thép nhập khẩu
Thép Việt sẽ xuất khẩu mạnh sang thị trường Mỹ, Canada
Lần đầu áp thuế chống bán phá giá: Có tránh được độc quyền?
Mỹ và Châu Âu đồng loạt giáng đòn đau vào thép Trung Quốc
Tổng quan thị trường thép toàn cầu tháng 7/2016
Mẹo phân biệt ống thép mạ kẽm nhúng nóng và tráng kẽm
Vì sao cổ phiếu ngành thép ảm đạm khi nội công ngoại kích
Qui trình mạ kẽm nhúng nóng
Những lý do khiến các doanh nghiệp thép việt nam phải đối mặt với thách thức
Doanh nghiệp thép nội đối nhau: “Xung đột lợi ích là tất yếu”
Hàng loạt DN phản đối áp thuế tự vệ với phôi thép: Bộ Công thương nói gì?
Doanh nghiệp ngành thép dự báo gặp nhiều khó khăn
Hiệp hội Thép Việt Nam lo các doanh nghiệp trong nước phá sản
Ngành thép sẽ dư cung trong năm 2016
Phân biệt Tôn Trung Quốc mác Việt